Positieve effecten van groen

Ontspanning & Herstel

Tijdens het moestuinieren maken je hersenen extra endorfine en dopamine aan.  Met andere woorden; je wordt er vrolijk van! Met name voor mensen die leiden onder depressieve gedachten of angstige gedachten, kan de tuin zodoende een bron van verlichting zijn.

Bovendien krijgen moeilijke gedachten minder de overhand! Zodra je met je handen in de aarde wroet, helpt de prikkeling van de zintuigen om in het hier en nu aanwezig te zijn. Er komt meer ruimte in het hoofd voor andere zaken; zo wordt het probleemoplossend vermogen verhoogd als ook de mate van inzicht en creativiteit.

Daarbij heeft een groene omgeving een rustgevend effect. Door bezig te zijn met groen, herstellen mensen sneller van stress. Ook is bekend dat groen zorgt voor sneller herstel bij ziekte.

Autonomie & participatie

De eenvoudige moestuinmethode biedt daarbij handvaten om op eenvoudige wijze grip te krijgen op het doorgaans ingewikkelde moestuinproces; alles is overzichtelijk gezaaid en eenvoudig te verzorgen, met nauwelijks kans op onkruid en ongedierte.

De simpele methode maakt het mogelijk voor iedereen om zelfstandig te participeren. Water geven, onkruidjes weghalen, dode blaadjes plukken, iedereen kan meedoen!

 Gevoel verbinding &  eigenwaarde

Er worden eenvoudig en snel succeservaringen opgedaan; van een klein zaadje tot een immens grote rode kool of courgetteplant… Dat doet je gevoel van eigenwaarde goed!

Als je met je plantjes bezig bent, maak je op een prettige wijze deel van iets uit, in dit geval van de natuur, waardoor je de verbinding met jezelf en je omgeving ervaart. Heel fijn voor mensen die moeite hebben om zichzelf te activeren!

Bewegen & Ontmoeten

De moestuinen nodigen uit om naar buiten te gaan en in beweging te komen. Hierdoor komen mensen in de mogelijkheid elkaar te ontmoeten en zullen zij zich minder eenzaam voelen en minder een tekort aan sociale contacten ervaren.

De moestuintjes vormen dagelijks een prettig, herkenbaar en laagdrempelig aanknopingspunt voor het aangaan van contact.

Gezamenlijk werken in de tuin geeft ook een veilig en huiselijk gevoel. Het kweken, oogsten, wassen, bereiden en samen eten van zelf gegroeide groenten zijn allerlei groepsprocessen, waarin iedereen (jong & oud) een steentje kan bijdragen!

Gezonde voeding & Educatie

De moestuin en het werken in de moestuin verschaft ook een hoop kennis en herinneringen. Kennis over de herkomst van ons voedsel, van hoe het verbouwd en verzorgd moet, wat gezonde eetgewoonten zijn en herinneringen aan de tuin van vroeger!

Tot slot is gezonde dagelijkse voeding natuurlijk een onmisbaar element voor iedereen. Vaak is er door een verandering in de voeding ook een mentaal effect waar te nemen!

Wil je weten hoe de vierkante meter moestuin een specifieke doelgroep kan ondersteunen? Neem dan contact met ons op! Wij hebben dit voorjaar een pilot gedraaid met meerdere doelgroepen. Graag delen wij onze inzichten en ervaringen.

Wetenschappelijk verantwoord!

Het bovenstaande wordt onderstreept door onderzoeken vanuit de wetenschap rondom positieve effecten van actieve groenbeleving. Hieronder volgen enkele citaten met bronvermelding:

Er ontstaat een gevoel van zelfvoldoening wanneer de persoon voelt dat de natuurlijke omgeving compatibel is met de persoonlijke interesses, mogelijkheden en noden. (Kaplan, 1995 in Scammell, Smith & Unruh, 2000, p.71)

Verschillende doelgroepen ondervinden dezelfde mentale voordelen van het werken rond natuurbeleving zoals een verhoogd gevoel van zelfwaarde, bewustwording en verantwoordelijkheid, vooral tijdens het werken in groep. De deelname verhoogt ook het zelfvertrouwen. (Smith & Aldous, 1994 in Elings, 2006, p. 47)

De manier waarop planten worden ervaren is dubbel. Enerzijds ervaart de mens door observatie: het zien van natuur is iets onbewust en vraagt geen inspanning. De zintuigen worden onbewust gestimuleerd. Anderzijds is er participatie. Er worden dingen bedacht waardoor planten kunnen groeien en op hun beurt dingen leveren. Men moet hier wel een inspanning leveren. De bedoeling van tuinieren ligt hier dieper. Er is een soort van partnerschap tussen de mens en de plant. De mens helpt de groei van de planten en de planten weken bij hem bepaalde gevoelens los. (Lewis, 1990)

Recente onderzoeken benadrukken de positieve, sociale en psychologische bevindingen van actieve participatie tijdens werken met planten zoals verhoogd zelfwaardegevoel, verbeterde gezondheid, gevoel van samenhorigheid, voldaanheid en trots. (Lewis, 1996 in Elings, 2006, p. 46)

Planten hebben levensverbeterende kwaliteiten die mensen aanmoedigen om op hen te reageren. In een wereld van constant oordeel zijn planten niet bedreigend of discriminerend. Ze reageren op de zorg die hen wordt gegeven, niet op het ras of intellect. De tuin is een goeddoende plaats waarin de persoon de eerste stappen tot zelfvertrouwen kan zetten. (Lewis, 1990)

De cliënten ontmoeten ook persoonlijke noden. In eerste instantie creativiteit en uitdaging want bezig zijn in de tuin of met natuurmateriaal geeft een creatieve uitlaatklep en leert je dingen bij over de natuur. Ten tweede komen herinneringen naar boven van vroeger, zowel positief als negatief. Ten derde haal je voldoening uit de activiteit door je eigen inspanning en het effect ervan te zien, in dit geval zie je leven groeien. (Scammell, Smith & Unruh, 1999)

Een groene omgeving in het algemeen kan mensen aanmoedigen om fysieke inspanningen te doen en deze hebben positieve effecten op de gezondheid en verminderen het risico op verschillende soorten chronische ziektes. (Elings, 2006)

Tuinprojecten stimuleren groepswerk en dus sociale samenhorigheid en het ontwikkelen van sociale en communicatieve vaardigheden. (Aldridge, Becker & Sempik, 2003 in Elings, 2006, p. 48) Hieruit volgt dan indirect dat de sociale contacten eenzaamheid, depressie, verlies van cognitieve functies doet verminderen. (Gezondheidsraad, 2004 in Elings, 2006, p. 48)

Er is een interactie met levende dingen, zowel met natuurelementen als met mensen. De cliënt wordt uitgenodigd tot samenwerken en samenspelen. Ze leren elkaar helpen, gereedschappen delen, het werk of product van de ander evalueren, kritiek geven en accepteren, complimenten maken en laten zien dat ze trots zijn. (Donkers, 2000)

Door hun schoonheid, kleuren en geur bezorgen planten en bloemen een zin voor rust, plezier en fascinatie. Het buiten zijn in de zon en de lucht, het visuele en tactiele plezier door de verschillende seizoenen en de mogelijkheid om een eigen ruimte te creëren zijn allemaal fysieke voordelen die het mentale stimuleren. (Scammell, Smith & Unruh, 1999)

Er is ook een gevoel van relaxatie en het doet mensen reflecteren. (Gezondheidsraad, 2004 in Elings, 2006, p. 47).

Ze laten hun angsten, vrees en woede los. (Scammell, Smith & Unruh, 2000)

Andere studies ontdekten een verbetering in het persoonlijk voorkomen en hygiëne, minder gewelduitbarstingen en meer communicatie onderling, betere planning en hogere concentratie. (Fieldshouse, Phelan & Seller, 1999 in Elings, 2006, p. 48)